De prijs voor platina blijft voorlopig hardnekkig laag. Het is allemaal een kwestie van vraag en aanbod in combinatie met de trends in de markt. Die denkt, dat er bovengronds meer dan genoeg voorraden zijn opgeslagen. Bovendien krimpt in Europa de markt voor de diesel.
Het gaat goed met de autoverkopen. Zeker in de VS en China gaan ze weer als de spreekwoordelijke warme broodjes over de toonbank. Dan is het vreemd, dat de prijs van platina op het laagste niveau is terechtgekomen sedert 2009. Platina is een onmisbaar onderdeel van de katalysator. Ook de koers van Anglo American Platinum (Amplat) hobbelt voort op niveaus die sterk aan 2009 herinneren.
De reden, dat de prijs van platina maar niet omhoog gaat, zijn de al dan niet vermeende grote voorraden. Die zijn in de ogen van de markt zo groot, dat zelfs een staking van vijf maanden niet voldoende was om voor onrust te zorgen. Niet alleen gaat de markt uit van grote voorraden, ze houdt er eveneens rekening mee, dat de rol van platina in de auto-industrie in de komende jaren gaat teruglopen. In Europa lijkt de diesel in ongenade te vallen bij veel overheden. Die blijkt toch vervuilender te zijn dan eerder aangenomen. Platina wordt vooral gebruikt voor de katalysator van de diesel. Palladium wordt vooral gebruikt voor benzinemotoren. Dat is dan ook de reden, dat palladium licht in prijs gestegen is.
Volgens Amplat heeft de markt een te optimistische visie. Volgens het bedrijf bestond er in 2014 wel degelijk een tekort. De vraag oversteeg voor het derde jaar op rij de aanvoer uit de mijnen en van de recycling. Volgens het bedrijf zal de aanvoer de komende jaren niet of nauwelijks stijgen en daarmee zijn de vooruitzichten in jaren niet zo goed geweest.
Het gaat er om hoe groot de opgeslagen voorraden zijn en of die eigenlijk wel op ieder gewenst moment aangesproken kunnen worden. Volgens de Zwitserse bank UBS zal het aanbod 1.17 miljoen ounces te laag uitvallen in 2015. Daardoor zullen de bovengrondse voorraden teruglopen naar 1,39 miljoen ounces, aldus de bank en dat betekent dat het evenwicht tussen vraag en aanbod precair wordt. Dat is in geen jaren het geval geweest. UBS moet echter erkennen, dat haar berekeningen vooral op giswerk berusten. Het beeld kan ook 180 graden moeten kantelen. De bovengrondse voorraden zijn gewoon veel groter dan aangenomen. In dat geval zijn de vooruitzichten van platina weinig veelbelovend.
Als prijzen blijven zoals ze nu zijn, dan kan dat funeste gevolgen hebben voor de mijnbouw. Volgens JP Morgan zal dan ongeveer de helft van de industrie in de rode cijfers belanden. Mijnsluitingen zijn dan niet uitgesloten. Daardoor zal de aanvoer uit de mijnen nog verder teruglopen en het tekort alleen maar groter worden. Maar dat laatste is misschien toch wensdenken van de mijnindustrie. Die kan er maar niet aan wennen, dat prijzen op het huidig niveau voorlopig blijven door hobbelen, zo denk de markt blijkbaar.
Misschien is er nog enige soelaas te verwachten van het herstel in de autoverkopen. De vraag naar auto’s herstelt ook in Europa, maar nog steeds ligt die lager dan in 2008. In het totaal loopt het aandeel van dieselauto’s langzaam maar zeker terug. Het marktaandeel van de diesel is in West Europa nog steeds meer dan 50% en het kan wel tot 2025 duren, voordat de laatste nieuwe diesel op de markt verschijnt.
Het maakt echter allemaal weinig indruk op de markt. Ook al lijken de fundamentals van de industrie minder gunstig, ook al stijgen de autoverkopen, de markt gaat voor het ogenblik uit van grote overschotten. Dat betekent, dat de prijs voorlopig laag blijft totdat het tegendeel bewezen is. Beleggers, die geïnteresseerd zijn in de kansen van platina op de wat langere termijn, doen er goed aan lid te worden. Wij houden u gegarandeerd op de hoogte. Klik hier de link aan en vul de korte vragenlijst in.
Cor Wijtvliet